Doğum belirtileri: doğumun başladığını nasıl anlarsın?

Telefonun notlar uygulamasında alt alta saatler birikmiş: 02.14, 02.31, 02.44, 03.05. Yanlarında kısa notlar: "belimde", "bu daha sert", "su içtim". Sabaha karşı aklında tek soru var: bu o mu?

Doğum belirtileri çoğu kadında birkaç işaretin bir arada gelmesiyle kendini gösterir: giderek düzenli, uzun ve güçlü hâle gelen kasılmalar, nişan denen pembe ya da kahverengimsi mukus, suyun gelmesi, bel ağrısı ve bebeğin aşağı bastırdığı hissi. Hepsinin yaşanması gerekmez. Ayırt edici olan, kasılmaların sıklaşması ve dinlenmekle geçmemesi. Telefondaki o saatler bu yüzden işe yarayacak; bakılacak şey aralarındaki farkın küçülüp küçülmediği.

Doğum belirtileri günler önce nasıl başlar

Doğumun yaklaştığını gösteren işaretler genellikle gerçek sancıdan önce gelir. Hiçbiri tek başına "bugün" demek değil ama vücudun hazırlandığını söyler.

• Karnın aşağı inmesi: bebeğin başı leğen kemiğinin içine yerleşir. İlk kez doğum yapacak kadınlar bunu çoğu zaman doğumdan birkaç hafta önce fark eder.
• Nişan: rahim ağzını kapatan mukus tıkacının gelmesi. Genellikle pembe ve jöle kıvamındadır; tek parça ya da birkaç parça hâlinde gelir. Bazı kadınlarda hiç görülmez. Nişandan sonra doğum hemen de başlayabilir, birkaç gün sonra da; nişandan sonraki bekleyiş her kadında farklı sürüyor.
• Sık tuvalet ihtiyacı ve yumuşak dışkı: bebeğin başı bağırsağa baskı yapar, bazı kadınlarda doğumdan önce ishale benzer bir dönem olur.
• Bel ağrısı ve ağırlık: gebelikte zaten tanıdık bir his ama doğuma yakın günlerde daha derin ve sürekli olabilir.
• Yuva kurma isteği: birden dolapları düzenleme, bebek odasını bitirme dürtüsü. Bilimsel bir dayanağı yok ama pek çok kadın doğumdan önce bunu yaşadığını anlatıyor.

Bebek aşağı indiğinde ne hissedersin

Göğsünün altındaki baskı azalır, nefes almak birden kolaylaşır; birkaç haftadır merdiven çıkarken soluk soluğa kalıyorsan farkı hemen anlarsın. Karşılığında kasıktaki ağırlık artar, tuvalete çıkma sıklaşır. Aynada karnın daha aşağıda durur; büyükler buna "karnın düşmüş" der. Daha önce doğum yapmış kadınlarda bu iniş çoğu zaman doğum başladıktan sonra olur; ikinci gebelikte fark etmiyorsan bir eksiklik değil.

Belirtiler doğumdan kaç gün önce başlar

Bu sorunun tek bir cevabı yok; işaretlerin ne sırası sabit ne takvimi. Zaman çizelgesi kabaca böyle ilerliyor.

• Birkaç hafta önce: ilk gebelikte karın aşağı inebilir, kasıktaki baskı artar.
• Birkaç gün önce ya da aynı gün: nişan gelebilir, tuvalete çıkma sıklaşabilir, bel ağrısı derinleşebilir.
• Saatler önce: düzenli kasılmalar başlar ya da su gelir; bazı kadınlarda ilk işaret doğrudan budur.

Doğum, tahmini tarihten üç hafta önce ile iki hafta sonra arasında herhangi bir günde başlayabilir. Yani 38. haftada nişan görüp bir hafta daha beklemek de hiçbir ön işaret olmadan gece yarısı suyun gelmesi de olağan. Kimi kadın bu işaretlerin hepsini yaşar, kimi hiçbirini fark etmeden doğrudan kasılmalarla başlar.

Doğum sancısı ilk nasıl başlar

Çoğu kadın ilk kasılmaları şiddetli bir regl ağrısına benzetiyor. Ağrı belde başlayıp karnın önüne yayılabilir. Kasılma sırasında elini karnına koyarsan sertleştiğini, geçince yumuşadığını hissedersin.

Bu sertleşmeyi son haftalarda zaten yaşamış olabilirsin. Alıştırma kasılmaları genellikle ağrısız ya da hafiftir, kısa sürer, güçlenmez. Aradaki fark kabaca böyle.

• Alıştırma kasılması: düzensiz gelir, saatte birkaç taneyi geçmez; yürüyünce, uzanınca ya da duş alınca çoğu zaman kesilir, şiddeti artmaz.
• Gerçek doğum kasılması: düzenli aralıklarla gelir, her biri biraz daha uzun ve güçlü olur, pozisyon değiştirmekle ya da dinlenmekle geçmez. Bir kasılma çoğunlukla yarım dakika ile bir dakika arası sürer. İlerledikçe konuşmak ya da gülmek zorlaşır.

Kasılmaları nasıl sayarsın

Kasılmalar arasındaki süre, bir kasılmanın başladığı andan bir sonrakinin başladığı ana kadar ölçülür. Girişteki saatleri bu gözle okuyalım.

• 02.14 ile 02.31 arası 17 dakika
• 02.31 ile 02.44 arası 13 dakika
• 02.44 ile 03.05 arası 21 dakika

Aralıklar düzenli kısalmıyor; bir uzuyor, bir kısalıyor. Bu tablo çoğu zaman ya alıştırma kasılmalarına ya da doğumun en erken, yavaş evresine işaret eder. Bir de şu listeyi düşün: 05.10, 05.16, 05.21, 05.27. Aralıklar beş altı dakikaya inmiş ve bir saate yakındır böyle sürüyor. Doğumun ilerlediğini düşündüren tablo bu.

Ölçmek için kâğıt kalem ya da telefonun kronometresi yeter. Kasılmanın kaç saniye sürdüğünü de not et; hastaneyi aradığında sorulacak ilk iki şey aralık ve süre olacak. Genel öneri, kasılmalar düzenli biçimde beş dakikada bir ya da daha sık gelmeye başlayınca aramak. Senin için geçerli aralığı ise doğum doktorun ya da eben söyler; son kontrolde sormak iyi fikir.

Su geldiyse ne yapmalı

Kasılma olmasa bile suyun geldiğini doktoruna haber ver. Su bazen doğum sırasında, bazen kasılmalar başlamadan gelir. Zor fark edilen yavaş bir sızıntı da olabilir, bir anda boşalan bir sıvı da. Amniyon sıvısı berrak ve soluk renklidir, ilk anda hafif kanlı görünebilir; idrardan ayırmak her zaman kolay değil. Tampon yerine ped kullan; pedde sıvının rengi görülür. Sıvı yeşilimsi, kahverengi ya da kötü kokuluysa beklemeden ara. Çoğu kadında doğum bir gün içinde kendiliğinden başlar; başlamazsa ne yapılacağına doktorun karar verir.

Evde beklerken ne yapmalı

Doğumun ilk evresi genellikle evde geçiriliyor. Bu evrede rahim ağzı yumuşar, incelir ve açılmaya başlar; saatler, bazen günler sürebilir. Hastaneye erken gidersen seni eve geri gönderebilirler; bu da işin olağan parçası. Bu sırada yapabileceklerin var.

• Canın istiyorsa evde yürü, pozisyon değiştir.
• Su içmeye devam et, acıktıysan hafif bir şey atıştır.
• Ilık bir duş ya da banyo kasılmaları hafifletebilir.
• Nefes egzersizlerini dene; yanında annen, bir arkadaşın ya da partnerin varsa belini ovmasını isteyebilirsin.
• Doğum çantanı kapıya yakın bir yere koy, kimliğin ve gebelik dosyan içinde olsun.

Bu bekleyiş, doğumun üç evresinden ilkinin parçası; sırada ne olduğunu bilmek o saatleri biraz daha öngörülebilir kılar.

Hastaneyi ne zaman aramalı

Aşağıdakilerden biri varsa vakit kaybetmeden doğum yapacağın hastaneyi ya da doktorunu ara, gerekirse yola çık.

• Suyun geldi ya da geldiğinden şüpheleniyorsun.
• Lekelenmeden fazla kanaman var.
• Bebeğin her zamankinden az hareket ediyor ya da hareketini hissetmiyorsun.
• 37. haftayı doldurmadan doğum belirtileri başladı.
• Kasılmalar doktorunun söylediği aralığa indi, bir kasılma çok uzun sürüyor ya da arada dinlenemeden art arda geliyor.
• Şiddetli baş ağrısı, görme bozukluğu, nefes darlığı ya da yüzünde, ellerinde ani bir şişlik var.
• Ikınma isteği duyuyorsun ve bebeğin gelmek üzere olduğunu düşünüyorsun; bu durumda 112'yi ara.

Hangi aralıkta yola çıkacağın, ilk doğumun olup olmadığına ve hastaneye ne kadar uzakta oturduğuna göre değişir; bunu doktorun belirler. Emin değilsen ara; doğumhaneler bu tür aramalara alışkın.

O listeyi de silme. Hastanede ebe ya da doktor ilk iş kasılmaların ne zaman başladığını ve hangi aralıkla geldiğini soracak; gece yarısı tuttuğun o saatler, o an hatırlamaya çalışacağın her şeyden daha güvenilir.

Sık sorulanlar

Doğumun yakın olduğunu nasıl anlarız?

Karnın aşağı inmesi, nişan gelmesi, sık tuvalete çıkma ve belde ağırlık doğumun yaklaştığını gösterebilir. Doğumun başladığını ise asıl olarak düzenli, giderek sıklaşan ve dinlenmekle geçmeyen kasılmalar ya da suyun gelmesi gösterir.

Doğumdan kaç gün önce belirtiler başlar?

Kişiden kişiye çok değişiyor. İlk gebelikte bebeğin aşağı inmesi birkaç hafta önce fark edilebilir; nişandan sonra doğum hemen de başlayabilir, birkaç gün de sürebilir.

Bebeğin doğum kanalına girdiğini nasıl anlarım?

Karnın daha aşağıda görünür, nefes almak kolaylaşır, idrara çıkma sıklaşır ve kasıkta baskı artar. Daha önce doğum yapmış kadınlar bunu çoğu zaman doğum başlayınca fark eder.

Doğum sancısı nasıl anlaşılır?

Gerçek doğum sancısı düzenli aralıklarla gelir, her seferinde biraz daha uzun ve güçlü olur, pozisyon değiştirmekle ya da dinlenmekle geçmez. Çoğu zaman belden başlayıp karnın önüne doğru yayılır.

Kasılmalar kaç dakikada bir gelince hastaneye gidilir?

Genel öneri, kasılmalar düzenli biçimde beş dakikada bir ya da daha sık gelmeye başlayınca aramak. Senin için geçerli aralığı doğum doktorun ya da eben söyler; emin değilsen ara.

Su geldiğini nasıl anlarım?

Amniyon sıvısı berrak ve soluk renklidir; yavaş bir sızıntı ya da bir anda boşalan sıvı biçiminde gelebilir. Tampon yerine ped kullan; sıvı yeşilimsi, kahverengi ya da kötü kokuluysa beklemeden ara.