Hamilelikte bulantı ne zaman geçer? Evde işe yarayanlar

Gözünü açtığın andan itibaren midende bir dalgalanma var, diş fırçası ağzına değince kusacak gibi oluyorsun ve gün daha başlamadan bitmiş hissediyorsun. Hamilelikte bulantı, gebeliğin en yaygın ve en yorucu yakınmalarından biri. İyi haber şu: çoğu kadında belirli bir haftadan sonra hafifliyor ve bu arada evde denenebilecek işe yarar şeyler var.

Hamilelikte bulantı ne zaman başlar

Genellikle gebeliğin ilk haftalarında, çoğu kadında altıncı hafta civarında başlıyor. "Sabah bulantısı" adı yanıltıcı: NHS, bulantının günün ya da gecenin herhangi bir saatinde ortaya çıkabildiğini yazıyor. Sabah daha sık görülüyor olması, gece boyu aç kalınmasıyla ilgili.

Acıbadem'in aktardığına göre bulantı ve kusma ilk gebeliklerde daha sık görülüyor; genç yaştaki gebelerde ve çoğul gebeliklerde etkisi daha belirgin olabiliyor. NHS de çoğul gebelik, daha önce şiddetli bulantı yaşamış olmak, taşıt tutması ve migren öyküsünü bulantı ihtimalini artıran başlıklar arasında sayıyor.

Hamilelikte bulantı ne zaman geçer

En çok sorulan soru bu. NHS, bulantının genellikle gebeliğin on altıncı ile yirminci haftaları arasında geçtiğini, bazı kadınlarda daha uzun sürebildiğini yazıyor. Acıbadem ise on birinci haftanın tamamlanmasıyla birlikte bulantı ve kusmaların çoğunlukla bittiğini, bazı gebeliklerde on altıncı haftaya doğru azalma eğilimi gösterdiğini aktarıyor.

Yani ortalama tablo şu: ilk üç ayın sonuna doğru belirgin bir hafifleme, ikinci üç ayın başında çoğunlukla bitiş. Ama "çoğunlukla" kelimesi önemli; küçük bir grupta bulantı daha uzun sürüyor ve bu da olağan sınırların içinde.

Bebeğe zarar verir mi

Vermiyor. NHS, bulantının bebek için ek bir risk oluşturmadığını açıkça söylüyor. Acıbadem de aynı noktayı vurguluyor: gebelikte görülen bulantı ve kusmalar bebeğe zarar vermiyor.

Bu bilgi rahatlatıcı ama yakınmanı küçültmüyor. Bulantı, günün her saatini etkileyen ve iş hayatını, sosyal hayatını, ruh halini zorlayan bir şey. "Zararsız" olması ona katlanmak zorunda olduğun anlamına gelmiyor.

Sık sorulan bir şey daha var: bulantım yok, bir sorun mu var? Hayır. Bulantının olmaması da olağan; gebeliğin sağlıklı gitmediği anlamına gelmiyor. Aynı şekilde bulantının bir gün aniden hafiflemesi de tek başına endişe nedeni değil.

Sabah kalkarken denenecekler

Günün en zor anı çoğu kadında yataktan çıkarken yaşanıyor. Acıbadem'in önerileri basit ve uygulanabilir:

• Yatağının yanında tuzlu kraker, peksimet ya da kuru ekmek bulundur; kalkmadan önce birkaç lokma ye.
• Bulantı dayanılmazsa yataktan kalkmadan önce sıcak bir şey iç.
• Ani kalkma; önce yavaşça oturma pozisyonuna geç, biraz bekle, sonra ayağa kalk.
• Sabah yapman gereken işleri biraz geciktir; mideye zaman tanı.

Gün içinde işe yarayanlar

Buradaki mantık iki cümlede özetleniyor: mideyi boş bırakma, tek seferde de doldurma.

• Az ve sık ye; öğün sayısını artır, porsiyonu küçült.
• Kuru, yağsız ve sade seçenekler daha kolay kalıyor: kraker, leblebi, peksimet, haşlanmış patates, pilav, makarna.
• Sıvıyı azar azar ve gün boyu al; tek seferde büyük bardak içmek bulantıyı tetikliyor.
• Soğuk yiyecekler sıcak olanlardan genellikle daha kolay tolere ediliyor, çünkü kokusu daha az.
• Dinlen. NHS ve Acıbadem yorgunluğun bulantıyı şiddetlendirdiği konusunda hemfikir; gündüz kısa bir uzanma çoğu zaman işe yarıyor.
• Zencefil denemek isteyen çok; NHS bunu bir seçenek olarak sayıyor ama eczacına danışmanı öneriyor.
• Bilek üzerine uygulanan akupresur bantlarını da NHS denenebilecekler arasında sayıyor.
• Canın ne istiyorsa ve ne yiyebiliyorsan onu ye; bu dönemde mükemmel beslenme hedefi ikinci planda kalabilir.

Kokular ve tetikleyiciler

Gebelikte koku alma duyusu keskinleşiyor ve bulantının en sık tetikleyicisi kokular oluyor. Mutfak kokuları, ağır parfümler, sigara dumanı en çok şikâyet edilenler.

Yapılabilecekler pratik: yemeği mümkünse başkası pişirsin ya da mutfağı iyice havalandır, kokusu az yiyecekleri tercih et, parfümü bir süre rafa kaldır, sigara içilen ortamlardan uzak dur. Stresin de bulantıyı artırdığı biliniyor; temponu düşürebildiğin kadar düşür.

İş ve sosyal hayat aksıyorsa

Bulantının en az konuşulan tarafı bu. Toplantı ortasında midenin dönmesi, servis kokusuna dayanamamak, öğle yemeğine çıkamamak günü ayrı bir yükle geçirtiyor.

Küçük düzenlemeler fark yaratıyor: çantanda her zaman kuru bir atıştırmalık ve su taşımak, açık havaya çıkabileceğin kısa molalar planlamak, mümkünse toplantıları sabahın erken saatlerinden kaydırmak. Yakın çalıştığın birine durumu anlatmak da yardımcı oluyor; kimseye gebeliğini duyurmak zorunda değilsin ama bir kişinin bilmesi işleri kolaylaştırıyor.

Dişlerini de unutma: sık kusma diş minesini aşındırıyor. Acıbadem, kustuktan sonra ağzı iyice çalkalamayı ve dişleri daha sık fırçalamayı öneriyor.

Şiddetli bulantı ve kusma

Bir grup gebede tablo çok daha ağır seyrediyor ve buna hiperemezis gravidarum deniyor. Acıbadem bunu, beslenme düzenini bozacak yoğunlukta bulantı ve kusma olarak tarif ediyor; kilo kaybı ve genel durum bozukluğu geliştiğinde hastanede sıvı ve destek tedavisi gerekebiliyor.

NHS de yaşam tarzı önerileri yetmediğinde hekimin gebelikte kullanılabilen bulantı önleyici bir ilaç verebileceğini yazıyor. Yani "ilaç almam" diye direnmek zorunda değilsin; bu kararı hekiminle birlikte veriyorsun.

Doktora ne zaman

• Yirmi dört saat boyunca hiçbir şeyi midende tutamıyorsan.
• İdrarın çok koyulaştıysa ya da gün boyu neredeyse hiç idrara çıkmadıysan.
• Kilo kaybediyorsan.
• Halsizlik, baş dönmesi ya da bayılma varsa.
• Kusmuğunda kan görüyorsan, karın ağrın ya da ateşin varsa.
• Bulantı on altıncı haftadan sonra da sürüyorsa; başka bir neden araştırılmalı.
• Hangi ilacın sana uygun olduğunu yalnız hekimin belirler.

Sık sorulanlar

Hamilelikte bulantı ne zaman geçer?

Çoğu gebelikte ilk üç ayın sonuna doğru hafifliyor ve on altıncı ile yirminci hafta arasında geçiyor. Küçük bir grupta daha uzun sürüyor, bu da olağan.

Hamilelikte bulantıya ne iyi gelir?

Az ve sık yemek, mideyi boş bırakmamak, kuru ve sade yiyecekler, sıvıyı azar azar almak ve dinlenmek. Kokulardan uzak durmak da belirgin fark yaratıyor.

Bulantı ve kusma bebeğe zarar verir mi?

Vermiyor. Kaynaklar bulantı ve kusmanın bebek için ek bir risk oluşturmadığını söylüyor; asıl dikkat edilecek şey senin sıvı ve besin alımın.