Hamilelikte baş ağrısı: ne iyi gelir, hangisi ciddiye alınır?

Kahveyi bıraktım, suyumu içiyorum, yine de neden geçmiyor bu ağrı. Bir de ağrı kesici içsem bebeğe bir şey olur mu. Başın sabahtan beri zonkluyorsa bu iki soru muhtemelen sırayla aklından geçiyor; cevabın bir kısmı belki de tam o bıraktığın kahvede.

Hamilelikte baş ağrısı, özellikle ilk aylarda çok sık görülür ve genellikle hormon değişimi, susuzluk, uykusuzluk, açlık ya da kafeini birden azaltmakla ilgilidir. Çoğu haftalar ilerledikçe hafifler, bebeğe de zarar vermez. Ağrı şiddetliyse, geçmiyorsa ya da görme bozukluğu, ani şişlik veya kaburga altında ağrıyla birlikteyse aynı gün hekime görünmek gerekir.

Hamilelikte baş ağrısı kaçıncı haftada başlar

Belli bir hafta yok. Ağrının sebebi ise gebeliğin dönemine göre değişiyor.

• İlk üç ay. Hormonlar hızla yükselir, kan hacmi artar. Bulantı yüzünden öğün atlamak ve az su içmek ağrıyı besler. Baş ağrısının en sık görüldüğü dönem bu; ilk haftaların öteki belirtileriyle aynı anda gelmesi şaşırtıcı değil.
• Orta aylar. Çoğu kadında ağrılar seyrekleşir, bazılarında tamamen çekilir.
• Son aylar. Büyüyen karın duruşu değiştirir; ensede ve omuzlarda biriken gerginlik baş ağrısına dönebilir.
• Doğumdan sonra. Ense ve omuz ağrısıyla gelen baş ağrısı sık görülür. Doğumun yorgunluğu ve ilk haftaların bölünen uykusu başlıca sebep.

Bir de her dönemde geçerli tetikleyiciler var: susuzluk, eksik uyku, kan şekerinin düşmesi ve kafein yoksunluğu. Girişteki kahve meselesi de tam burada. Gebelik haberini alır almaz kahveyi ya da demli çayı bir günde kesmek, kafein yoksunluğu yüzünden baş ağrısı olarak geri dönebiliyor. Azaltacaksan birkaç güne yaymak daha rahat geçebilir; ne kadarının uygun olduğunu doğum hekiminle konuşabilirsin.

Hamileyken başın ağrıyorsa ne yapabilirsin

Gebelikte en sık görülen tip, başın iki yanını bir bant gibi saran, orta şiddette gerilim tipi ağrı. Aşağıdaki adımlar en çok buna iyi gelir.

• Su. Ağrı başladığında ilk iş bir bardak su; gün içinde yanında bir şişe dursun. Kusmanın olduğu günlerde küçük ve sık yudumlar daha kolay iner.
• Küçük öğünler. Uzun süre aç kalmak kan şekerini düşürür. Çantadaki bir avuç ceviz, birkaç kraker ya da bir meyve, öğle yemeği geciktiğinde işe yarar.
• Karanlık ve serin bir oda. Perdeyi çekip telefonu bir kenara bırakarak yirmi dakika uzanmak.
• Kompres. Alnına ya da ensene soğuk; kaslar gergin hissediyorsa ılık kompres.
• Ense ve omuzlar. Hafif bir masaj ya da yavaş boyun esnetmeleri. Masa başında çalışıyorsan ara ara kalkıp omuzları gevşetmek.
• Uyku. Her gün aşağı yukarı aynı saatte yatıp kalkmak, gerekiyorsa gündüz kısa bir şekerleme.
• Hareket. Yürüyüş, yüzme ya da gebelik yogası, hekimin uygun görüyorsa.

Ağrı daha çok gerginlik ve kaygıyla geliyorsa, gebelikteki kaygının kendisi de konuşulmayı hak ediyor. Bunu kontrolde ebene ya da hekimine söylemek, baş ağrısını anlatmak kadar doğal.

Hamileyken ağrı kesici içilir mi

Eczane rafına uzanmadan önce asıl soru bu. Kısa cevap: bazı ağrı kesiciler gebelikte kullanılabilir sayılıyor, bazıları ise gebeliğin belli dönemlerinde önerilmiyor. Hangisinin, hangi haftada ve ne kadar süreyle uygun olduğunu doğum hekimin ya da eczacın belirler. Gebelikten önce rahatça içtiğin bir ilaç olsa bile evdeki kutudan sormadan almamak en güvenlisi.

Gebelikten önce migren için düzenli ilaç kullanıyorsan bunu ilk muayenede açmak gerekiyor. Hekim ilacı sürdürmeyi, değiştirmeyi ya da azaltmayı önerebilir; migren bazı kadınlarda gebelik boyunca belirgin biçimde azalıyor, hatta duruyor.

Dinlenmeye ve önerilen ağrı kesiciye rağmen geçmeyen, giderek artan baş ağrısı ise, özellikle son aylarda, ilaçla bastırılacak değil, hekime bildirilecek bir şey.

Baş ağrısı bebeğe zarar verir mi

Sıradan bir baş ağrısı, ne kadar can sıksa da, bebeğe zarar vermiyor. NHS bunu açıkça yazıyor. Dikkat edilmesi gereken ağrının kendisi değil, arkasında olabilecek bir tansiyon yüksekliği; o yüzden asıl soru, ağrının ne kadar şiddetli olduğundan çok yanında ne getirdiği.

Hangi baş ağrısı preeklampsi işareti olabilir

Preeklampsi, halk arasındaki adıyla gebelik zehirlenmesi, birçok organı etkileyebilen ciddi bir tansiyon hastalığı. Genellikle 20. haftadan sonra, çoğu zaman son üç ayda başlar; doğumdan sonraki haftalarda da görülebilir. Belirtilerinden biri geçmeyen şiddetli bir baş ağrısı, ama genellikle tek başına gelmez.

Baş ağrısının yanında şunlardan biri varsa beklemeden doğum hekimini aramak ya da kadın doğum acile gitmek gerekir.

• Görme bulanıklığı, ışık çakmaları ya da gözün önünde noktalar
• Kaburgaların hemen altında, üst karında ya da omuzda ağrı
• Gebeliğin ikinci yarısında başlayan bulantı ya da kusma
• Yüzde, ellerde, ayaklarda ya da ayak bileklerinde ani artan şişlik
• Kısa sürede belirgin kilo artışı
• Nefes almakta zorlanma

Gebelikte ayaklar zaten şişer; hangi şişliğin sıradan, hangisinin gebelik zehirlenmesi belirtisi olduğunu ayırmanın asıl ipucu şişliğin hızı ve yüze, ellere yayılması.

Bir de aniden, çok şiddetli başlayan ve enseye vuran bir ağrı var. Buna kafa karışıklığı, güçsüzlük, konuşma bozukluğu ya da görme kaybı eşlik edebilir. Bu, evde izlenecek bir ağrı değil; doğrudan 112.

Doktora ne zaman

• Ağrı birden ve çok şiddetli başladıysa, konuşma, görme ya da güç kaybı varsa: 112
• Şiddetli ya da geçmeyen ağrıya görme değişikliği, ani şişlik, üst karın ağrısı ya da kusma eşlik ediyorsa: aynı gün doğum hekimi ya da kadın doğum acil
• Doğumdan sonraki altı hafta içinde şiddetli bir baş ağrısı başladıysa
• Ağrılar giderek sıklaşıyor ya da önerilen ağrı kesiciyle geçmiyorsa
• Ağrı, daha önce yaşadığın baş ağrılarından farklı bir karakterdeyse

Tansiyon ölçtürmek için her seferinde hastaneye gitmen gerekmiyor; ASM'de yapılan bir ölçüm, hekimine götüreceğin somut bir bilgi olur. Yukarıdaki işaretlerden biri varsa ölçümle yetinmeden başvurmak gerekir. Çoğu gün bu ağrının cevabı bir bardak suyla yarım saatlik karanlık bir odada; işaretleri bilmek, geri kalan günlerde içini rahatlatır.

Sık sorulanlar

Hamilelikte baş ağrısı normal mi?

Evet, özellikle ilk aylarda çok sık görülür ve genellikle haftalar ilerledikçe hafifler. Şiddetli, geçmeyen ya da görme bozukluğu ve ani şişlikle gelen ağrı ise aynı gün hekime görünmeyi gerektirir.

Hamilelikte baş ağrısına ne iyi gelir?

Su içmek, aç kalmamak, karanlık ve serin bir odada dinlenmek, alna soğuk ya da enseye ılık kompres ve düzenli uyku çoğu ağrıyı yumuşatır. Ağrı kesici gerekiyorsa hangisinin uygun olduğunu hekimin ya da eczacın belirler.

Baş ağrısını en çabuk ne geçirir?

Gebelikte en hızlı yol tetikleyiciyi bulup kesmek: susuzluksa su, açlıksa küçük bir atıştırmalık, gerginlikse karanlıkta kısa bir dinlenme. Geçmiyorsa sormadan ilaç almamak en güvenlisi.

Hamilelikte migren artar mı?

Her zaman değil; migreni olan bazı kadınlarda ataklar gebelikte azalır, hatta durur. Düzenli migren ilacı kullanıyorsan devam edip etmeyeceğini doğum hekiminle konuşman gerekir.