8 aylık bebek gelişimi: oturma, emekleme ve yabancı kaygısı

Sabah ilk iş, beşikten kucağına aldığın bebek sana kahkaha atıyor. Beş dakika sonra kapı çalıyor, komşu içeri giriyor ve aynı bebek yüzünü boynuna gömüyor. Dün böyle değildi.

8 aylık bebek gelişimi çoğunlukla üç şeyle anılır: desteksiz oturma sağlamlaşır, bebek yerinden kımıldamanın yollarını dener (emekleme, sürünme, popo üstünde kayma) ve tanıdık yüzle yabancıyı ayırt etmeye başladığı için tedirginleşir. Küçük şeyleri parmak ucuyla tutmak, "ba ba" gibi sesler ve saklanan oyuncağı aramak da bu aya yakışır. Emeklemek zorunda değil; 9. ayın sonunda hâlâ desteksiz oturamıyorsa hekime söylemek yeter.

8 aylık bebek gelişimi, bu ay neler yapar

Gelişim becerileri ay ay değil, dönem dönem sıralanır. Dokuzuncu aya kadar beklenen becerilerin bir kısmı sekizinci ayda henüz görünmeyebilir; bu şaşırtıcı değil. Bu aya denk gelen tablo şöyle.

• Hareket: Çoğu bebek sekizinci ay civarında desteksiz oturuyor, devrilecek gibi olunca kollarıyla kendini tutuyor. Gövdesi güçlendikçe oyuncağa uzanmak için öne eğiliyor.
• Eller: Nesneleri parmak uçlarıyla kavrıyor, tabaktaki yemeği parmaklarını tırmık gibi kullanıp kendine çekiyor, bir şeyi bir elinden ötekine geçiriyor. İki küpü birbirine vurmak bu ay çok eğlenceli.
• Ses: Babıldama "mamama", "bababa" gibi seslere dönüşüyor. Başta bu sesler kimseyi ya da bir şeyi kastetmiyor, rastgele çıkıyor. Adını duyunca dönüp bakması da beklenenler arasında.
• Zihin: Örtünün altına saklanan oyuncağı arıyor. Elinden düşen kaşığı gözüyle izliyor.
• Duygu: Yabancıya karşı çekingenlik, sen odadan çıkınca itiraz, ce-ee oyununda kahkaha. Yüzünde artık birkaç farklı ifade görebilirsin.

Bir de dikkat süresi var. Bu yaşta bir oyuncakla geçirilen süre genellikle kısa. Bebeğin hiçbir oyuncakla uzun oyalanmaması 8 aylık için olağan; arada oyuncağı değiştirmen yeter.

8 aylık bebek emeklemiyorsa ne olur

Hiçbir şey olmaz; emekleme yaygın ama kural değil. Bebeklerin çoğu 7 ile 10. aylar arasında emeklemeye başlıyor. Kimi önce dört ayak üstünde ileri geri sallanıyor, kimi geri geri gidiyor, kimi hiç emeklemeden popo üstünde kayıyor ya da karnı üstünde sürünüyor. Hepsi olur; yeter ki vücudun iki yanı uyumlu çalışsın, iki kol ve iki bacak benzer biçimde kullanılsın.

Yapabileceğin en işe yarar şey yerde geçirdiği zamanı artırmak. İlginç bir oyuncağı eli yetmeyecek kadar uzağa koy, yastıklarla ve kutularla küçük bir engel parkuru kur. Tutunup ayağa kalkmaya başlayan bebek çoğu zaman nasıl ineceğini bilmiyor; dizlerini bükerek inmeyi ona göstermek işe yarıyor.

8 ay atağında neler olur

"8 ay atağı" tıbbi bir terim değil; annelerin bu aylardaki huzursuz dönemi anlatmak için kullandığı bir söz. Tarif ettiği şey ise gerçek: gece beklenmedik uyanmalar, yapışma, ağlama. Bu huzursuzluğun bilinen iki nedeni var. Biri yabancı kaygısı; bebeğin ilk duygusal dönüm noktalarından biri ve sağlıklı bir gelişim işareti. Öteki ayrılık kaygısı; aşağı yukarı aynı dönemde başlıyor, 10 ile 18. aylar arasında zirve yapıp ikinci yılın ikinci yarısında yatışıyor.

Bu dönemde bebek uyumaya direnebilir ya da gece seni arayarak uyanabilir. Huzursuzluğun bir kısmı dişten de gelebilir; hangi dişin ne zaman çıktığını diş çıkarma sırası yazısında topladık. Ayrılık anlarını kolaylaştıran birkaç şey var.

• Bebek uykusunu almışken, karnı tokken ayrıl; yorgun, aç ya da hasta bebek ayrılığı daha zor kabulleniyor.
• Vedayı kısa tut. Bakıcı bebeğin dikkatini bir oyuncakla ya da aynayla çeksin, sen çık.
• Gözyaşları genellikle sen çıktıktan birkaç dakika sonra diniyor.
• Evde küçük ayrılıklar dene: bebek güvenli başka bir odaya emekleyip gittiğinde bir iki dakika bekle; ağlarsa koşmak yerine sesinle yanında olduğunu belli et.
• Yeni bir bakıcıya ya da kreşe başlıyorsa, bırakmadan önce orada bebekle birkaç dakika oyna.

8 aylık bebek kaç kilo olmalı

Tek bir sayı yok. Sağlıklı bebekler geniş bir aralığa yayılıyor; asıl bakılan, bebeğin kendi büyüme çizgisinde düzenli ilerleyip ilerlemediği. Bu çizgiyi ASM'deki ve çocuk doktorundaki ölçümler gösterir, ölçüyü yorumlamak da hekimin işi. Evde tartıya çıkarıp gün gün karşılaştırmak seni yorar, bebeğe bir yararı olmaz. Bir sonraki kontrolde "büyümesi nasıl gidiyor" diye sormak yeter.

Günde kaç kez uyumalı, uyku nasıl gider

Gündüz şekerleme sayısı için tek bir doğru yok; bebekten bebeğe, günden güne değişiyor. Toplam uyku çoğu bebekte 13 ile 15 saat civarında, bunun 10 ile 11 saati gece. Bu genel bir çerçeve, kesin kural değil.

Toplam saati saymaktansa bebeğin ne kadar uyanık kalabildiğini izlemek daha işe yarar. Uyanıklık pencereleri 8. ayda da işini görür. Gece uyanmalarını bu ayda ayrılık kaygısı da tetikleyebilir, diş de; ikisini her zaman ayıramazsın. Bazı geceler yalnızca "buradayım" demek bebeğin yeniden dalmasına yetiyor.

8 aylık bebek ba ba der mi

Der, ama henüz babasını çağırmıyor. Bu aylarda babıldama "mama", "dada", "baba" gibi sözcüğe benzeyen seslere dönüyor. Ebeveynin "dada" ya da "mama" sesine sevindiğini gören bebek, sesi zamanla anlamla eşleştirmeyi öğreniyor. Sesi duyunca karşılık ver; konuşurken ara verip bebeğin cevabını beklemek işe yarıyor. Tanıdık eşyaları adıyla söylemek, resimli kitapta bir resmi gösterip "kedi nerede" diye sormak da bu sohbetin parçası.

8 aylık bebekle evde hangi oyunlar oynanır

Bebek artık her şeyi düşürüyor, yuvarlıyor, fırlatıyor, ağzına götürüyor. Bunların hepsi bebeğin dünyayı keşfetme yolu. En iyi oyuncaklar çoğu zaman mutfaktan çıkıyor: tahta kaşık, yumurta kutusu, plastik kap. Bebekler tanıdık bir şeyin biraz değişmiş hâlini genellikle seviyor; boş bir kutunun içine top koymak gibi.

• Ce-ee: bebeğin başını hafif bir örtüyle kapat, "bebek nerede" de. Sonra sen kapının arkasına saklan, yalnız bir ayağın görünsün.
• Bir oyuncağı önce yarısı görünecek biçimde, sonra tamamen örtünün altına sakla; bulsun.
• Küçük kaplar ve kaşık: dolduruyor, boşaltıyor, vuruyor.
• Büyük resimli kitapları birlikte okumak, resimleri gösterip adını söylemek.
• El hareketli şarkılar; bebek seni taklit etmeye başlar.

Evde hangi önlemler alınır

Bebeği yüksek bir yerde bir an bile yalnız bırakma; bu yaşta çabucak dönüp yuvarlanabiliyor, o yüzden bezi tezgâhta değil yerde ya da yatakta değiştirmek daha güvenli. Düğme pil, bozuk para, balon parçası gibi küçük şeyler eli yetecek yerde durmasın. Merdivene kapı gerekiyor. Bebek yürüteci önerilmiyor; yerine sabit oyun merkezleri ya da ağırlıklı itmeli oyuncaklar daha uygun. Çekmece ve dolaplara kilit takmanın da tam zamanı.

Doktora ne zaman gidilir

• 9. ayın sonunda hâlâ desteksiz oturamıyorsa.
• Vücudunun bir yanını ötekinden belirgin biçimde az kullanıyorsa ya da hareketleri sana tuhaf geliyorsa.
• Daha önce yaptığı bir şeyi artık yapmıyorsa (sesler, tepkiler, oturma).
• Duymasıyla ya da görmesiyle ilgili bir kaygın varsa; bunu da aynı görüşmede aç.
• İçinde "bir şey eksik" hissi varsa. Beklemeden aile hekimine ya da çocuk doktoruna söyle; gelişim taramasını sormaktan da çekinme.

Bu listeler sınav değil, kaba bir kılavuz; bebeğin geride kalıp kalmadığına hekim karar verir. Geçen ayın heyecanı 7 aylık bebek gelişimi yazısındaki oturma denemeleriydi; gelecek ayın konusu 9 aylık bebek gelişimi yazısında tutunarak ayağa kalkmak. Boynuna yapışıp komşudan kaçan bebeğe de şöyle bakabilirsin: seni artık tanıyor, başkalarından ayırıyor ve senin yanında güvende hissediyor.

Sık sorulanlar

8 aya giren bebek neler yapar?

Çoğu bebek desteksiz oturuyor, nesneleri parmak uçlarıyla tutuyor, "ba ba" gibi sesler çıkarıyor ve saklanan oyuncağı arıyor. Yabancılara karşı çekingenlik de bu aylarda başlıyor.

8 aylık bebek emeklemiyorsa ne olur?

Emekleme tek yol değil. Kimi bebek popo üstünde kayıyor ya da sürünüyor, kimi hiç emeklemiyor. Vücudun iki yanının uyumlu çalışması yeter; 9. ayın sonunda hâlâ desteksiz oturamıyorsa hekime söyle.

8 aylık bebek ba ba der mi?

Çoğu bebek "ba ba", "ma ma" gibi sesler çıkarıyor ama bu seslerin bir kişiye bağlanması genellikle daha sonra oluyor.

8 aylık bebek kaç kilo olmalı?

Tek bir sayı yok. Sağlıklı bebekler geniş bir aralığa yayılıyor; asıl bakılan, bebeğin kendi büyüme çizgisinde düzenli ilerlemesi. Bunu ASM'deki ve çocuk doktorundaki ölçümler gösterir.

8 aylık bebek günde kaç kez uyumalı?

Gündüz şekerleme sayısı için tek bir kural yok. Toplam uyku çoğu bebekte 13 ile 15 saat civarında. Hangi düzenin senin bebeğine uyduğunu çocuk doktorunla konuş.