Bebeğin kalp atışı kaç olmalı? Haftalara göre normal aralık

Sabahın dokuzu, kadın doğum polikliniğinin bekleme salonundasın. Elindeki ilk ultrason raporunun köşesinde küçük bir satır var: FHR 128. Telefona kalp atışı kaç olmalı diye yazıyorsun, karşına çıkan her şey yetişkin nabzı. Oysa o 128'i anlamlı kılan sayının kendisi değil, hemen yanında yazan hafta.

Bebeğin kalp atışı kaç olmalı sorusunun cevabı gebelik haftasına bağlı. Kalp beşinci hafta civarında dakikada yaklaşık 110 atımla çalışmaya başlar, dokuzuncu haftaya doğru 170 dolaylarına çıkar, sonra yavaşça iner. İlk üç aydan sonra, özellikle NST (CTG) çekimlerinde bakılan taban aralık genellikle dakikada 110 ile 160 atım arasıdır.

Bebeğin kalp atışı kaç olmalı, hafta hafta

Erken gebelikte kalp hızı düz bir çizgi değil, önce tırmanan, sonra hafif hafif inen bir eğri çizer. Kabaca şöyle:

• Beşinci, altıncı hafta: Kalp yeni atmaya başlamıştır ve hız dakikada 110 civarındadır. Bu atımı ekranda yakalamak çoğu gebelikte altıncı, yedinci haftayı bulur.
• Yedinci ile dokuzuncu hafta arası: Hız neredeyse her gün biraz artar. Dokuzuncu haftaya doğru 170 dolaylarına ulaşır; gebelik boyunca kalbin en hızlı attığı haftalar bunlardır.
• Onuncu haftadan on üçüncü haftaya: Hız yavaş yavaş düşer ve on üçüncü hafta civarında ortalama 150'ye iner. Araştırmacılar bu düşüşü bebeğin sinir sisteminin olgunlaşmasına bağlıyor.
• İlk üç aydan doğuma kadar: Takipte bakılan taban hız genellikle 110 ile 160 arasında seyreder.

Küçük bir örnek: raporunda altı hafta iki gün ve 118 yazıyorsa, bu sayı eğrinin başında, tırmanışın ilk basamağında duruyor. İki hafta sonraki kontrolde aynı bebeğin kalbi 160'ın üzerinde atıyorsa bu da muhtemelen o tırmanışın devamı. Sayıyı haftasıyla birlikte okuyunca tablo çok daha sakin görünür. Haftanın son adet tarihine göre mi, ultrason ölçüsüne göre mi hesaplandığı da önemli; gebelik haftasının nasıl sayıldığını bilmek bu yüzden işe yarar.

Büyüklerin kalbi hızlı atıyorsa kızdır sözüne gelince: okuduğumuz kaynakların hiçbiri kalp hızını cinsiyete bağlamıyor. Hızı belirleyen, gebelik haftası ve bebeğin o anki hareketi.

Kalp atışı ne zaman duyulur, ne zaman görülür

Görmekle duymak aynı şey değil; aralarında haftalar var. İlk karşılaşma genellikle ekranda olur: vajinal ultrasonda düzenli bir ritimle titreşen küçük bir nokta, çoğu gebelikte altıncı, yedinci haftada seçilir. Karın üzerinden doppler cihazıyla kalp sesini duymak onuncu hafta civarında mümkün olur. Klasik stetoskopla duymak ise yirmi ikinci hafta dolaylarını bulur. İlerleyen haftalarda detaylı ultrasonda yalnız hıza değil, kalbin yapısına da bakılır.

İlk ultrasonda kalp atışı görünmediyse

Bu, bekleme salonunda en çok iç sıkan cümle. Kaynakların ortak söylediği şu: kalp atışı çoğu gebelikte altıncı, yedinci haftadan önce ne görülür ne duyulur. Gebelik haftası son adet tarihinden sayıldığı için, yumurtlama geç olduysa bebek hesaplanandan birkaç gün küçük, atım da henüz ekrana yansımamış olabilir. Hekimler böyle bir durumda kararı genellikle tek görüntüye değil, kısa bir süre sonra yapılan ikinci bakışa göre verir. Bu arada kanama ya da kramp başlarsa kontrol gününü beklemeden hekimini ara; hangi işaretlerin önemli olduğunu düşük belirtileri yazısında ayrıntılı anlattık.

Kalp atışı kaç olursa tehlikeli olur

Ekranda bir an görülen sayı ile hekimin baktığı taban hız farklı şeyler. Taban hız, kayıt sırasında birkaç dakikalık bir kesitin ortalaması alınarak belirlenir. Bu ortalama dakikada 110'un altındaysa bradikardi, 160'ın üstündeyse taşikardi adını alır. Bebek hareket ettiğinde kalbi kısa süreliğine hızlanır; bu hızlanmalar kayıtta ayrıca not edilir ve tek başına sorun anlamına gelmez.

Yani NST sırasında monitörde bir an 165 görmen taşikardi demek değil. Kayda bütün olarak bakıp yorumlayan, gerekirse tekrarlatan hekimin. Aklına bir sayı takıldıysa çekim bitince sormaktan çekinme; ebe ya da hekim kâğıt üzerinde neye baktığını çoğu zaman seve seve gösterir.

Tansiyon aletindeki nabız kimin

Kendi tansiyonunu ölçtüğünde ekranda çıkan nabız senin, bebeğinin değil. Akıllı saatin gösterdiği sayı da öyle. İnternette yaşa göre verilen nabız tabloları yetişkinler için hazırlanmış; bebeğin kalbi seninkinden çok daha hızlı attığı için o tablolar ona uymaz. Çarpıntın, nefes darlığın varsa ya da bayılacak gibi oluyorsan bunu bir sonraki kontrolü beklemeden hekimine söyle.

Evde doppler ile dinlemek

İnternetten alınan cep dopplerleri cazip görünür, özellikle iki kontrol arasındaki uzun haftalarda. İngiltere'nin sağlık servisi NHS bu cihazların evde kullanılmamasını öneriyor; gerekçesi de net: kalp atışı duymak bebeğin iyi olduğu anlamına gelmiyor. Cihaz insanı boş yere rahatlatıp hastaneye başvuruyu geciktirebiliyor.

Gebeliğin ikinci yarısında asıl izleyeceğin şey bebeğin hareketleri. Çoğu anne hareketleri on altıncı ile yirmi dördüncü haftalar arasında hissetmeye başlar, ilk gebelikte bu yirminci haftadan sonraya kalabilir. Hareketler azaldığında, kesildiğinde ya da alıştığın düzen değiştiğinde ertesi günü bekleme; gece yarısı da olsa takip edildiğin hastaneyi ara.

Kontrolde sorabileceğin küçük sorular

Muayene kısa sürer, oda kalabalık olur; aklındakileri önceden telefonuna yazmak işi kolaylaştırır. Çoğu annenin kapıdan çıkınca keşke sorsaydım dediği sorular şunlar:

• Bu sayı hangi haftaya göre değerlendirildi, son adet tarihine mi, ultrason ölçüsüne mi?
• Ritim düzenli görünüyor mu?
• Bir sonraki bakış ne zaman ve orada neye bakılacak?
• Hareketleri hissetmeye başladığımda neye dikkat etmeliyim?

Doğum tarihin ilk ultrasondan sonra ölçüye göre güncellendiyse, doğum tarihinin nasıl hesaplandığını bir kez okumak raporlar arasındaki hafta farklarını anlamayı kolaylaştırır.

Doktora ne zaman

• Kanama, kramp ya da belirgin kasık ağrısı başladıysa
• Bebeğin hareketleri azaldıysa, hiç hissetmiyorsan ya da hareket düzeni değiştiyse (beklemeden, gece de olsa)
• Hareketleri hissetmenin beklendiği haftaları geçtiğin hâlde hiçbir şey hissetmiyorsan
• Raporunda kalp hızı ya da ritimle ilgili bir not varsa ve ne anlama geldiğini çözemediysen
• Sende çarpıntı, nefes darlığı ya da bayılma hissi varsa

Hangi durumun ne kadar acil olduğunu hekimin belirler. Tereddüt ettiğinde aramak beklemekten her zaman iyidir; acil bir durumda 112'yi ara.

Sık sorulanlar

Bebeğin kalp atışı kaç olmalı?

Gebelik haftasına göre değişir. Beşinci hafta civarında dakikada 110 dolayında başlar, dokuzuncu haftaya doğru 170'e yaklaşır, sonra iner. İlk üç aydan sonra takipte bakılan aralık genellikle 110 ile 160 atımdır.

Bebeğin kalp atışı ne zaman duyulur?

Vajinal ultrasonda atım çoğu zaman altıncı, yedinci haftada görülür. Doppler ile kalp sesi genellikle onuncu hafta civarında duyulur, stetoskopla duymak yirmi ikinci hafta dolaylarını bulur.

Kalp atışı hızlıysa bebek kız mı olur?

Okuduğumuz kaynaklar arasında kalp hızını cinsiyete bağlayan yok. Hızı belirleyen, gebelik haftası ve bebeğin o anki hareketi.

Evde doppler ile kalp atışını dinlemek doğru mu?

NHS evde doppler kullanılmamasını öneriyor, çünkü bir atım duymak bebeğin iyi olduğunu göstermiyor. Hareketlerde azalma fark edersen cihaza değil, hekimine ya da hastaneye başvur.