Düşük belirtileri nelerdir? Ne zaman hemen hekime gidilir?

Birkaç hafta sonra ilk ultrasonda ekrandaki küçük titreşimi izlerken bugünü belki hatırlamayacaksın bile; erken gebelikte lekelenme de kramp da düşük olmadan sık görülür. Ama şu an çamaşırında bir leke var ve o kontrol günü çok uzak. Neyin beklemeye gelmediğini, neyi aynı gün hekime göstermek gerektiğini birlikte ayıralım. Göreceksin, bu ayrımı kanamanın rengi değil, yanında gelen işaretler yapıyor.

Düşük belirtileri çoğunlukla vajinal kanama ya da lekelenme, alt karında kramp tarzı ağrı, bel ağrısı ve vajinadan doku ya da pıhtı gelmesidir. Bazı düşükler hiç belirti vermez, ultrasonda fark edilir. Kanama ve kramp gebelik sürerken de görülebildiği için hiçbir belirti tek başına tanı koydurmaz; gebelikte her kanamayı aynı gün hekimine göstermen önerilir.

Düşük belirtileri nelerdir

• Kanama: pembe, kırmızı ya da kahverengi bir lekeden pedi dolduran kanamaya kadar her miktarda olabilir. Renk tek başına iyi ya da kötü haber değildir.
• Ağrı: alt karında kramp, künt ya da keskin bir ağrı; bazen bele vurur.
• Doku ya da pıhtı: vajinadan pembe, gri ya da beyazımsı parçaların gelmesi.
• Sıvı: vajinadan aniden sıvı gelmesi ya da alışılmadık bir akıntı.

Bunlardan biri var diye tablo düşük olmak zorunda değil. Kanama ya da kramp varken gebelik sürüyorsa hekimler buna düşük tehdidi der; tehdit her zaman düşüğe dönüşmez. Hangisi olduğunu ancak muayene ve ultrason söyler.

Kanama her zaman düşük mü

Hayır. Erken gebelikte kanamanın başka nedenleri de var. Gebeliğin en başında, döllenmiş yumurta rahme yerleşirken hafif bir lekelenme olabilir; buna yerleşme kanaması denir. Gebelikte rahim ağzındaki damarlar değiştiği için ilişkiden sonra biraz kanama olabilir. Daha ciddi nedenler de var: düşüğün yanı sıra dış gebelik, mol gebelik, idrar yolu enfeksiyonu ya da cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar. Bazen de hiçbir neden bulunmaz ve gebelik sorunsuz sürer. Bu olasılıkları evde tek tek eleyip karar vermek neredeyse imkânsız; tahmini muayeneye bırakmak, saatlerce internette okumaktan daha çabuk rahatlatır.

Düşükte nasıl bir ağrı olur

Ağrı çoğu zaman alt karında, kramp şeklinde gelir; bazen künt bir sızı, bazen keskin bir saplanma olur ve bele yayılabilir. Şiddeti tek başına bir şey anlatmaz. Hafif bir sızıyla düşük yaşanabilir, belirgin bir krampla gebelik sorunsuz sürebilir. Omzuna vuran ağrı ise ayrı tutulur: karın içinde kanamayı düşündürebilir ve dış gebelik belirtileri arasında da sayıldığı için beklemeye gelmez.

Hangi durumda 112

Kanamaya aşağıdakilerden biri eşlik ediyorsa beklemeden 112'yi ara.

• Pedi taktıktan kısa süre sonra dolduran yoğun kanama
• Günlük işini yapmanı, televizyona ya da okuduğun şeye odaklanmanı engelleyen şiddetli karın ağrısı
• Omuz ağrısı
• Baş dönmesi, baygınlık hissi, fenalaşma ya da bayılma

Bu durumda arabayı kendin kullanıp hastaneye gitme; ambulans çağır ya da yanında biri varsa seni o götürsün.

Doktora ne zaman

Yukarıdaki işaretler yoksa bile gebelikte kanama "bir gece bekleyeyim" denecek şey değil. Şu durumlarda aynı gün kadın doğum hekimini ara; ulaşamazsan bir hastanenin kadın doğum aciline de gidebilirsin.

• Ağrısız ya da hafif ağrılı lekelenme veya hafif kanama
• Alışılmadık akıntı ya da vajinadan sıvı gelmesi
• Doku ya da pıhtıya benzeyen bir şey geldiyse (mümkünse temiz bir kaba alıp yanında götür, hekimin incelemek isteyebilir)
• Düşük sonrası ateş, durmayan kanama, geçmeyen kramp ya da kötü kokulu akıntı; bunlar enfeksiyon işareti olabilir ve beklemez

Ne kadar takip gerektiğine ve hangi tetkikin yapılacağına hekimin karar verir.

Hekim neye bakar

Önce sorular gelir: kaç haftalık olduğun, kanamanın ne zaman başladığı, ağrının yeri, daha önceki gebeliklerin. Muayenede rahim ağzının açılıp açılmadığına bakılır. Vajinal ultrason gebeliğin gelişimini ve kalp atışını gösterir. Erken haftalarda ultrason henüz net bir şey göstermeyebilir; o zaman kanda beta hCG ölçülür ve tek bir sonuçtan çok iki ölçüm arasındaki değişime bakılır. O yüzden karar bazen birkaç gün sonraki ikinci ölçüme kalır. Kan sayımı ne kadar kan kaybettiğini gösterir. Kan grubun da sorulur; Rh negatifsen hekimin koruyucu bir iğne gerekip gerekmediğini değerlendirir.

Sessiz düşük nasıl olur

Bazı düşüklerde gebelik durmuştur ama ne kanama vardır ne ağrı. Doku rahimden atılmadığı için hiçbir şey hissedilmez; durum rutin bir ultrasonda ortaya çıkar. Hekimler buna sessiz (ya da kaçırılmış) düşük der. Haber hiç beklenmedik bir anda geldiği için çoğu zaman daha da ağır olur; o gün eve tek başına dönmek zorunda kalmamak için kontrole annenle, partnerinle ya da bir arkadaşınla gitmeyi düşünebilirsin.

En çok hangi haftalarda olur

Biraz sayı vereyim, çünkü belirsizlikte sayılar insanı sakinleştirebilir.

• Gebeliği bilinen kadınların yaklaşık yüzde 10 ile 25'inde düşük olur. Ayrıca birçok gebelik, kadın daha hamile olduğunu öğrenmeden kaybedilir.
• Düşüklerin çoğu ilk 7 haftada görülür.
• Ultrasonda bebeğin kalp atışı görüldükten sonra risk belirgin biçimde düşer.
• 20. haftadan önceki kayıplara düşük denir (bazı ülkeler bu sınırı 24. haftada çizer). 14. haftadan önce olanlar erken düşük sayılır.

Düşüklerin çoğunun nedeni, gelişen gebelikteki kromozom farklılığıdır. Yani çoğu zaman annenin o gün yaptığı bir şeyle ilgisi yoktur. Sigara, alkol, fazla kafein, kontrolsüz şeker hastalığı gibi riski artıran etkenler var; ama çoğunda hiçbir neden bulunamaz ve bu, senin bir şeyi gözden kaçırdığın anlamına gelmez.

Sonrasında neler olur

Erken haftalardaki düşükte hekim seninle birkaç yolu konuşur: kendiliğinden tamamlanmasını beklemek, ilaçla ya da küçük bir işlemle rahmi boşaltmak. Hangisinin uygun olduğu haftana ve muayeneye göre değişir. Sonrasında bir süre lekelenme ve hafif ağrı olabilir; adet çoğu kadında birkaç hafta içinde geri gelir, düzene girmesi biraz daha sürebilir.

Beden çoğu zaman gönülden önce toparlanır. Üzüntü, öfke, suçluluk, hatta hiçbir şey hissetmemek; hepsi yaşanır, hepsi olağan. Düşük yaşayan kadınların çoğu sonraki gebeliğini sağlıklı bir doğumla tamamlar. Arka arkaya üç ya da daha fazla düşük olduysa nedeni araştırmak için ayrı tetkikler yapılır. Sonraki gebelikte her lekede yüreğin ağzına gelebilir; kaygı günlerini ele geçirmeye başlarsa hamilelikte kaygı ve depresyonun işaretleri destek istemenin zamanının geldiğini söyler.

Ararken yanında olsun

Telefonda sesin titreyebilir, aklındaki sorular uçup gidebilir. Bir kâğıda şunları yazmaya ne dersin: son adet tarihin ya da kaç haftalık olduğun, kanamanın ne zaman başladığı, pedi ne kadar sürede doldurduğu, ağrının yeri ve kan grubun. Kanamayı pedle izlemek miktarını anlatmayı kolaylaştırır. Bu beş satır, hekimin ilk dakikada doğru soruyu sormasını sağlar; sana da elinde tutacak bir şey verir.

Sık sorulanlar

Sessiz düşük nasıl olur?

Gebelik durmuş ama doku rahimden atılmamıştır; bu yüzden kanama ya da ağrı olmayabilir. Çoğu zaman rutin bir ultrason kontrolünde fark edilir.

Bebeğin düştüğü hissedilir mi?

Her zaman değil. Kanama ve kramp çoğu düşüğe eşlik eder ama bazıları hiç belirti vermez. Bu yüzden içinden gelen hisse değil, belirtilere ve kontrollere güvenmek daha doğru.

En çok düşük kaçıncı haftada olur?

Düşüklerin çoğu gebeliğin ilk 7 haftasında olur. Ultrasonda kalp atışı görüldükten sonra risk belirgin biçimde azalır.

Düşükte nasıl bir ağrı olur?

Genellikle alt karında kramp tarzında, künt ya da keskin bir ağrıdır ve bele vurabilir. Şiddetli ağrı, omuz ağrısı ya da baygınlık hissi varsa 112 aranır.