Doğum tarihi hesaplama: son adete 280 gün ve ultrason payı
Doğum tarihi hesaplama son adetin ilk gününe 280 gün ekleyerek yapılır. Kısayol, döngü düzeltmesi ve ultrasonun tarihi değiştirdiği durumlar.
Doğum tarihi hesaplama son adetinin ilk gününe dayanır: bu tarihe 280 gün, yani kırk hafta eklenir. Elle yapmanın kısa yolu, o güne yedi gün ekleyip üç ay geri gitmek ve yılı bir artırmaktır. Döngün 28 günden uzun ya da kısaysa fark kadar gün eklenir ya da çıkarılır; ilk üç aydaki ultrason da tarihi doğrular veya düzeltir.
Herkes aynı şeyi söyler: dokuz ay on gün. Oysa hesap henüz hamile bile olmadığın bir günden başlar ve sonunda çıkan tarih, bebeklerin pek azının gerçekten doğduğu bir gündür. Yine de bu tarih çok işe yarar, yeter ki ona bir randevu gibi değil, bir pusula gibi bak.

Doğum tarihi hesaplama adım adım
Bu kısayolun adı Naegele kuralı; kâğıt kalemle bir dakikada biter. Son adetinin 14 Şubat 2026'da başladığını düşünelim.
- Son adetin ilk günü: 14 Şubat 2026
- Yedi gün ekle: 21 Şubat
- Üç ay geri git: 21 Kasım 2025
- Yılı bir artır: 21 Kasım 2026
Aynı tarihe 280 gün eklersen yine 21 Kasım 2026'yı bulursun. Üç ay geri gidip yılı artırmak, dokuz ay ileri gitmekle aynı kapıya çıkar; hangisi aklında kolay kalıyorsa onu kullan. Ekimin başında başlayan bir adette tarih ertesi yılın temmuzuna düşer.
Hesap bir şeye bağlı: son adetinin ilk gününü doğru hatırlaman. Not almadıysan regl takip uygulamana bak, takvimindeki bir notu ya da o haftaki bir olayı hatırlamaya çalış. Yine çıkmıyorsa tahminle bir tarih uydurmak yerine bunu muayenede açıkça söyle; o durumda tarihi ultrason belirler.
Neden hamile olmadığın günden sayılıyor
Çünkü çoğu kadın yumurtladığı günü bilmez ama son adetinin ilk gününü genellikle hatırlar. Kırk haftalık hesap, düzenli 28 günlük bir döngüde yumurtlamanın on dördüncü günde olduğunu varsayar; yani ilk iki hafta aslında gebeliğin değil, onu hazırlayan döngünün haftalarıdır. Gebelik haftaları da aynı başlangıçtan sayıldığı için hekimin "altı haftalıksın" dediğinde embriyo aslında dört haftalıktır. Döllenme tarihini kesin biliyorsan hesap o güne 266 gün eklenerek de yapılabilir; iki yol aynı yere çıkar.
Döngün 28 gün değilse nasıl hesaplanır
280 güne, döngü uzunluğunla 28 arasındaki farkı ekle ya da çıkar. Döngün düzenli ama 28 günden uzunsa yumurtlama da muhtemelen daha geç olmuştur. Döngü 33 gün sürüyorsa yukarıdaki örnek beş gün ileri kayar ve 26 Kasım 2026 olur, 25 gün sürüyorsa üç gün geri çekilir. Düzensiz bir döngüde bu düzeltme pek işe yaramaz; o durumda tarihi neredeyse her zaman ultrason belirler.
İnternetteki hesap makineleri neden farklı gün veriyor
Çünkü bazı araçlar döngünü hiç sormaz ve herkesi 28 günlük kabul eder; bazıları döngü uzunluğunu sorar ve yukarıdaki düzeltmeyi yapar. Aynı son adet tarihini üç ayrı siteye girip üç ayrı gün alan çok anne var. Döngün uzun ya da kısaysa iki tür araç arasında birkaç gün fark çıkar; telaşa gerek yok. Hangi aracı kullanırsan kullan, ilk ultrasondan sonra geçerli tarih hekiminin dosyana yazdığı tarihtir.
Ultrason tarihi neden değiştirdi
İlk üç ayda bebeğin baştan kuyruk sokumuna uzunluğu ölçülür ve bu ölçüm gebelik yaşını yaklaşık bir haftalık payla verir; ilk ultrasondan çıkarken kâğıtta kendi hesabından farklı bir tarih görmek bu yüzden çok olağan. Türkiye'de bu ölçüm çoğu zaman ilk kontrollerde ve on birinci ile on dördüncü haftalar arasındaki ikili tarama ultrasonunda olur.
Hekimler iki tarihi ultrasonun yapıldığı haftaya göre uzlaştırır.
- Dokuzuncu haftadan önce: fark beş günü aşıyorsa ultrason tarihi esas alınır
- Dokuz ile on üçüncü haftalar arası: fark yedi günü aşıyorsa ultrason tarihi esas alınır
- Daha sonraki haftalarda: sınır giderek genişler, çünkü bebek büyüdükçe ölçümdeki pay da büyür
Erken ultrasonla bir kez belirlenen tarih sonradan genellikle değişmez. Yirminci hafta civarındaki detaylı ultrasonda bebek "iki hafta ileride" çıksa bile tarih aynı kalır; o ölçüm büyümeyi değerlendirmek için yapılır ve takvimi değiştirmez. Son aylardaki ultrasonlar tarih belirlemede en az isabetli olanlardır.
Bebek tam tahmini tarihte mi doğar
Çoğu bebek tam o gün doğmaz; elindeki gün aslında birkaç haftalık bir pencerenin tam ortası. Bu pencereyi bilmek son haftaları epey sakinleştirir.
- 37. haftadan önce: erken doğum
- 37 ile 38. haftalar: erken miad
- 39 ile 40. haftalar: tam miad, tahmini tarih burada
- 41. hafta: geç miad
- 42. hafta ve sonrası: miadı geçmiş gebelik
Hazırlığı pencerenin başına göre yapmak daha rahat. Doğum çantasını son haftalara bırakmamak, tarih yaklaştığında doğumun başladığını gösteren işaretleri bilmek ve işten ayrılma planını birkaç hafta esnek tutmak, tek bir güne kilitlenmekten daha az yorar. Tarih geçtiğinde ne olacağını da hekimin, haftana ve kontrollerine bakarak belirler.
Doktora ne zaman
- Son adetinin ilk gününü hatırlamıyorsan ya da döngün çok düzensizse, ilk muayenede bunu söyle; tarihi ultrasonla belirlemek hekimin işi
- Hesapladığın tarih ile ultrason tarihi arasında fark varsa ve hangisinin geçerli olduğunu bilmiyorsan, bir sonraki kontrolde sor ve e-Nabız'daki kayda bak
- Otuz yedinci haftadan önce düzenli sancı, su gelmesi ya da kanama olursa beklemeden doğum yapacağın hastaneye başvur ya da 112'yi ara
- Tahmini tarih geçtiyse kontrollerinin sıklığına ve doğumun nasıl planlanacağına hekimin karar verir
Sık sorulanlar
Doğum tarihi hesaplama ne kadar doğru?
Son adete dayanan hesap, döngün düzenliyse ve tarihi iyi hatırlıyorsan iyi bir başlangıçtır. İlk üç ayda yapılan ultrason daha isabetlidir; tahmini doğum tarihi yine de bir gün değil, birkaç haftalık bir aralığın ortasıdır.
Ultrasondaki doğum tarihi benim hesabımdan farklı, hangisi geçerli?
Fark küçükse son adete göre hesaplanan tarih korunur. Fark ultrasonun yapıldığı haftaya göre belirlenen sınırı aşıyorsa hekimin ultrason tarihini esas alır ve bu tarih sonraki kontrollerde genellikle değişmez.
Doğum tarihi döllenme gününe göre hesaplanabilir mi?
Evet. Döllenme gününü kesin biliyorsan o güne 266 gün eklenir ve sonuç, son adete 280 gün eklemekle hemen hemen aynı güne çıkar. Çoğu kadın bu günü bilmediği için hekimler son adeti ve ultrasonu kullanır.
Bebek tam tahmini doğum tarihinde mi doğar?
Çoğu bebek tam o gün doğmaz. Otuz yedinci haftadan sonra başlayıp kırk ikinci haftaya kadar uzanan dönem miad sayılır ve doğumların büyük kısmı bu aralığa yayılır.
Döngüm 28 gün değil, doğum tarihi nasıl hesaplanır?
280 güne, döngü uzunluğunla 28 arasındaki farkı ekle ya da çıkar. Döngün düzensizse bu düzeltme pek işe yaramaz; tarihi ilk üç aydaki ultrason belirler.
Kaynaklar
- NCBI StatPearls · Pregnancy Dating · https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/books/NBK442018/
- MSD Manuals · Gestational Age · https://www.msdmanuals.com/professional/pediatrics/perinatal-problems/gestational-age
- NHS · 12-week scan · https://www.nhs.uk/pregnancy/your-pregnancy-care/12-week-scan/
- MedlinePlus · Gestational age · https://medlineplus.gov/ency/article/002367.htm