Hamilelikte mide yanmasına ne iyi gelir? Bu akşam denenecekler

Komodinin üstünde yarım bardak su, başının altına sıkıştırılmış ikinci bir yastık ve boğazın gerisinde bir türlü gitmeyen ekşi tat. Oturunca biraz geçiyor, uzanınca geri geliyor.

Hamilelikte mide yanmasına ne iyi gelir sorusunun kısa cevabı şu: az ve sık yemek, yatmadan önceki üç saatte bir şey yememek, yerken ve sonrasında dik oturmak, yatakta baş ve omuzları yükseltmek, yağlıyı, baharatlıyı ve kafeini azaltmak. Bunlar yetmezse eczacına ya da hekimine gebelikte uygun bir mide ilacı sorabilirsin.

Listenin en sıkıcı görünen maddesi, yani saat, çoğu zaman en çok işe yarayanı çıkıyor. Aşağıda bir akşamı saat saat kurduk.

Neden bu kadar yakıyor

Gebelikte artan hormonlar, özellikle progesteron, vücuttaki düz kasları gevşetir. Mide ile yemek borusu arasındaki kapak da böyle bir kas. O kapak gevşeyince mide asidi yukarı kaçar ve göğsün ortasında o tanıdık yanmayı hissedersin. Aynı hormon sindirimi yavaşlattığı için yediğin şey midede daha uzun bekler. İlerleyen haftalarda büyüyen rahim de mideyi yukarı doğru iter; midenin yeri daralır, baskı artar. Gebelikten önce de mide yanması yaşadıysan ya da bu ilk gebeliğin değilse biraz daha sık yaşaman olağan. Yanmaya şişkinlik, sık geğirme, bulantı ya da ağza yemek gelmesi eşlik edebilir. Şikâyet çoğunlukla yemekten kısa süre sonra başlar.

Hamilelikte mide yanmasına ne iyi gelir, bugünden denenebilecekler

• Üç büyük öğün yerine güne yayılmış beş altı küçük öğün. Midenin hiç tıka basa dolmadığı gün, yanmanın da en hafif geçtiği gündür.
• Küçük lokmalar ve iyice çiğnemek. Aceleyle yenen yemek midede daha uzun oyalanır.
• Yemek sırasında ve sonrasında bir süre dik oturmak. Kanepede yarı uzanarak yenen akşam yemeği, gece en çok ses çıkaran yemektir.
• Yemekten sonra yatmak yerine hafif bir yürüyüş. Evin içinde birkaç tur bile olur.
• Beli ve karnı sıkmayan bol giysiler. Sıkı bir bel lastiği mideye fazladan baskı yapar.
• Yatakta yalnız başı değil, baş ve omuzları birlikte yükseltmek. Yastıkları üst üste dizip sadece boynu bükersen asit yine yukarı çıkar; göğsün de biraz yukarıda kalması gerekiyor.
• Sol yanına dönerek yatmayı denemek. Bazı annelerde gece yanmasını belirgin azaltıyor.
• Sigara içiyorsan bırakmak için destek istemek. Sigara o kapağı daha da gevşetir; alkol de gebelikte hiç önerilmez.

Bir akşamı saat saat yeniden kurmak

Yatmadan önceki üç saatte yememek kâğıt üzerinde basit. Ama Türkiye'de akşam yemeği çoğu evde geç, kalabalık ve uzun. Arkasından bir de meyve tabağı, çay ve çerez gelir. Gece on bir gibi yatan biri için örnek bir akşam şöyle görünebilir:

• 18.30 · Asıl akşam yemeği, alıştığından biraz küçük bir tabakla.
• 19.30 · Evin içinde ya da apartman önünde kısa, yavaş bir yürüyüş.
• 20.00 · Acıktıysan hafif bir ara öğün: bir dilim tam tahıllı ekmek, bir muz ya da birkaç kaşık şekersiz yoğurt.
• 20.00'den sonra · Su içebilirsin ama yemek yok; çay ve kahve de yok.
• 23.00 · Baş ve omuzlar yukarıda, mümkünse sol yanına dönerek yatış.

Bu düzen sana katı geldiyse ilk hafta yalnız son yemeği bir saat öne çekmekle başlasan da olur. Gece yanması çoğu zaman gecenin değil, akşamın meselesi.

Tabakta neler değişebilir

Herkes için geçerli bir yasak listesi yok, çünkü her midenin tetikleyicisi biraz farklı. Yine de sık sık suçlu çıkanlar belli: kızartmalar ve ağır yağlı yemekler, acı ve bol baharatlı tabaklar, domates ve turunçgiller, çikolata, nane, kahve, demli çay ve gazlı içecekler. Bir hafta boyunca ne yedikten sonra yandığını telefonuna not etmek, genel listeden daha çok şey söyler. Belki senin meselen domates değil, akşamki ikinci bardak çaydır.

Mideyi daha az yoranlar arasında yulaf, tam tahıllı ekmek, haşlanmış ya da buharda pişmiş sebze, muz, kavun, elma, yağsız et, tavuk, balık ve şekersiz yoğurt sayılıyor. Sağlık Bakanlığının gebelik beslenmesi önerisi de aynı yönde: azar azar, sık aralıklarla ve uzun süre aç kalmadan. Gebelikte iki kişilik yemek gerekmiyor. Gebelikte ne kadar kilo almanın beklendiği ayrı bir konu, ama çok doymak mide yanmasını belirgin biçimde artırıyor.

Maden suyu, süt ve ayran ne kadar işe yarar

Gebelikte mide yanmasına maden suyu iyi gelir mi diye sorduğunda çoğu zaman "iç, geçer" cevabını alırsın. İçindeki bikarbonat bazı annelerde kısa süreli bir rahatlama sağlıyor ve geğirmeyi kolaylaştırıyor. Ama gazlı olduğu için şişkinliği artırıp yanmayı yeniden tetikleyebilir. Denemek istersen sade ve aromasız olanı seç, ölçülü iç, etiketteki sodyuma bak. Sonra kendine dürüstçe sor: içtikten yarım saat sonra daha mı iyisin, daha mı kötü?

Soğuk süt de evlerin klasik çaresi. Az yağlı süt ya da şekersiz yoğurt bazı anneleri rahatlatıyor. Yağlı yiyecekler genel olarak yanmayı artırdığı için tam yağlı yerine az yağlıyı seçmek daha mantıklı. Ayranın mide yanmasına etkisini ayrıca inceleyen güvenilir bir kaynak bulamadık; tuzu yüksek olabildiği için sık içeceksen bunu da hesaba kat. Zencefil ya da papatya çayı gibi bitkisel seçenekleri hekimine sormadan deneme; bitkisel olan her şey gebelikte kendiliğinden güvenli sayılmıyor.

Mide yanmasını en hızlı ne keser

O an yanıyorsa ilk iş dik oturmak ya da ayağa kalkmak; beli sıkan bir şey varsa gevşetmek. Uzanmak en kötüsü.

Eczanede mide asidini nötralize eden ya da asidin yemek borusuna çıkmasını engelleyen bir tabaka oluşturan ilaçlar var. Bunları alırken eczacına hamile olduğunu mutlaka söyle; bazıları gebelikte uygun değil. Hangisinin, ne zaman ve ne kadar kullanılacağına hekimin ya da eczacın karar verir. Gözden kaçan bir ayrıntı: bu ilaçlar demir ve folik asidin emilimini azaltabildiği için aralarında en az iki saat olmalı. Folik asit ya da demir kullanıyorsan saatleri ayır; örneğin vitamin sabah, mide ilacı akşam. Bunlar da işe yaramazsa hekimin asit üretimini azaltan bir ilaç önerebilir. Başka bir sebeple düzenli ilaç kullanıyorsan ve mide yanmanı artırdığını düşünüyorsan onu kendi başına bırakma, önce hekiminle konuş.

Hamilelikte mide yanması kaçıncı haftada başlar, ne zaman biter

Gebeliğin herhangi bir anında ortaya çıkabilir, ama çoğunlukla 12. haftadan sonra sıklaşır, son üç ayda iyice artar. Rahim büyüdükçe baskı da arttığı için otuzlu haftalar genellikle en zorlu dönem. Çoğu annede doğumdan sonra, rahim küçülüp hormonlar eski düzenine döndükçe kendiliğinden geçer. Yani bu kalıcı bir mide sorunu değil, ne zaman gideceği belli bir misafir.

Doktora ne zaman

Mide yanması tek başına bebeğe zarar vermez. Ama bazı belirtiler mide yanmasına benzeyip başka bir şeye işaret edebilir. Şunlardan biri varsa seni takip eden hekime ya da doğum yapacağın hastaneye ulaş; durum ağırsa 112'yi ara:

• Mide ilacına rağmen geçmeyen yanma, özellikle 20. haftadan sonra ve yanına şiddetli baş ağrısı, görmede bulanıklık ya da ışık çakmaları, yüzde, ellerde veya ayaklarda ani şişlik eklendiyse. Bunlar gebelik zehirlenmesinin işareti olabilir; hemen bakılması gerekir.
• Kaburgaların hemen altında ağrı, kusma ya da kendini çok kötü hissetmek.
• Yutkunmakta zorlanma, geçmeyen ses kısıklığı, inatçı ya da tekrarlayan öksürük, boynun iki yanında şişlik.
• Kilo kaybı, karında ağrı ya da şişlik.
• Siyah ya da kanlı dışkı, kahve telvesine benzeyen kusmuk.
• Yemek yiyemeyecek, uyuyamayacak kadar sık ve şiddetli yanma. Acil olmasa da hekimin bunu bilmeli; neyin işe yarayacağını o belirler.

Sık sorulanlar

Mide yanması bebeğe zarar verir mi?

Hayır, mide yanması bebeğe doğrudan zarar vermez. Ama uykunu bölüyor ya da yemek yemeni zorlaştırıyorsa seni yıpratır; bu yüzden hekimine söylemeye değer.

Hamile birinin mide yanması neden olur?

Gebelik hormonları mide ile yemek borusu arasındaki kapağı gevşetir ve sindirimi yavaşlatır. İlerleyen haftalarda büyüyen rahim de mideye baskı yapar ve asit daha kolay yukarı çıkar.

Mide yanması bebeğin cinsiyetini gösterir mi?

Hayır. Mide yanmasıyla bebeğin cinsiyeti arasında bilimsel olarak gösterilmiş bir ilişki yok; bu bir halk inancı.

Hamilelikte hangi tarafa yatmak mide yanmasına iyi gelir?

Sol yana yatmak ve baş ile omuzları birlikte yükseltmek gece asidin yukarı çıkmasını azaltabilir. Yatmadan önceki üç saatte yememek de en az bunun kadar işe yarar.