Altıncı hastalık nedir? Belirtileri, döküntü süresi ve bulaşıcılığı

Evdeki büyükler çoğu zaman şöyle der: "Döküntü çıktıysa iş ciddileşti." Altıncı hastalıkta ise çoğunlukla tam tersi: döküntü, en zor günlerin geride kaldığını haber verir.

Altıncı hastalık (roseola ya da kısaca 6. hastalık) çoğunlukla 6 ay ile 2 yaş arasındaki çocuklarda görülen viral bir enfeksiyon. Birkaç gün süren yüksek ateşle başlıyor; ateş düşerken gövdede pembe bir döküntü beliriyor. Döküntü genellikle kaşındırmıyor ve kendiliğinden siliniyor; antibiyotik gibi özel bir tedavisi yok. Çocuk 24 saat ateşsiz kalınca, döküntü dursa bile kreşe dönebiliyor.

Altıncı hastalık belirtileri nelerdir

Belirtiler belli bir sırayla gelir: önce birkaç gün yüksek ateş, ateş düşerken de gövdede pembe döküntü. Hastalığın tuhaflığı da bu sırada: bebek hastayken döküntü yok, döküntü çıktığında ise hastalık çoğu zaman bitmiş oluyor. Günleri şöyle bölebilirsin.

• Ateşli günler: Ateş ansızın yükseliyor ve genellikle 3 ile 5 gün sürüyor. Bebek huysuzlaşabilir, iştahı azalabilir; boğaz ağrısı, burun akıntısı, öksürük ve boyunda ya da göz kapaklarında şişlik görülebilir. Çocukların çoğu ateşe rağmen hareketli ve oyuncu kalıyor.
• Ateşin düştüğü gün: Ateş çoğu zaman bir anda düşüyor. Annenin rahat bir nefes alıp "geçti" dediği an tam burası.
• Döküntülü günler: Göğüste, karında ve sırtta pembe ya da kırmızımsı benekler çıkıyor, sonra boyna ve kollara yayılabiliyor.

Döküntüden önceki bu dönem 3 ile 7 gün sürebiliyor; yani bekleyiş sandığından uzun olabilir. Ateşli günlerde tanı çoğunlukla belirsiz kalıyor, çünkü hekim döküntü çıkana kadar başka enfeksiyonları dışlamakla uğraşıyor. Döküntüyü görünce "ha, buymuş" demek normal.

Altıncı hastalık döküntüsü kaç gün sürer

Kısa ömürlü bir döküntü bu: birkaç saatten birkaç güne kadar sürebiliyor, çoğunlukla 1 ile 4 gün içinde kendiliğinden kayboluyor, 2 gün içinde silinmesi de sık. Kaşındırmıyor, bebeği rahatsız etmiyor; üstüne krem ya da merhem sürmeye de gerek yok.

Koyu tenli bebeklerde döküntü zor seçilebiliyor; soluk kırmızı ya da mor tonda görünebiliyor. Banyoda, ışığın iyi olduğu bir yerde gövdeye bakmak işe yarar. Döküntünün kızamık gibi başka bir hastalığa benzeyip benzemediğini tek başına çözmeye uğraşma; ayrımı muayene eden hekim yapar.

Altıncı hastalık bulaşıcı mı

Evet, bulaşıcı. Öksürük ve hapşırıkla havaya yayılan damlacıklarla, bir de kirlenmiş yüzeylerle geçiyor. En bulaşıcı dönem ateşli günler. Hiç belirtisi olmayan biri de virüsü taşıyıp yayabildiği için kimden kaptığını bulmak çoğu zaman mümkün olmuyor. Bir kez geçiren çocuk kalıcı bağışıklık kazanabiliyor; ikinci kez geçirmek seyrek.

Altıncı hastalıkta kreşe ne zaman dönülür

Çocuk 24 saat ateşsiz kaldıysa, döküntü hâlâ dursa bile kreşe ya da okula dönebilir. Ateş bittiyse ve çocuk kendini iyi hissediyorsa döküntünün geçmesini beklemeye gerek yok. Kreşe yeni başlayan bir çocuğun üst üste hastalanması zaten alışıldık bir tablo; altıncı hastalık da bu listeye girebiliyor. Kreşte ateş ve döküntüyle dolaşan bir başka hastalık da el ayak ağız hastalığı.

Altıncı hastalık nasıl iyileşir

Kendiliğinden iyileşiyor; sebebi virüs olduğu için antibiyotik işe yaramıyor. Evde yapılacaklar basit.

• Sıvı: sık sık anne sütü, mama, su, çorba ver. İştahı kapalı olsa da sıvıyı aksatma.
• Oda ve giysi: odayı fazla ısıtma, çocuğu kat kat giydirme; kaloriferli evlerde bu fark etmeden oluyor.
• Silme: soğuk su, buz ya da alkolle silmeyi deneme. Süngerle silmenin yararı kanıtlanmış değil, üstelik çocuğu rahatsız edebiliyor.
• Ateş düşürücü: gerekirse türünü ve miktarını aile hekimin ya da çocuk doktorun söylesin. Evdeki ilaç dolabından kendi kafana göre bir şey seçmek yerine ASM'yi aramak daha güvenli.

Ateş çocuğu çok yoruyorsa yüksek ateşte neler yapılacağını önceden bilmek içini rahatlatır.

Altıncı hastalıkta ateşli havale olur mu

Olabiliyor. Hızla yükselen ateş, küçük çocukların bir kısmında ateşli havale denen nöbeti tetikleyebiliyor; altıncı hastalık geçiren küçük çocukların yaklaşık yüzde 10 ile 15'inde görülüyor. Nöbette çocuk kasılıp titreyebilir, kollarında ve bacaklarında sarsıntı olabilir; bu genellikle iki üç dakika sürüyor. Korkutucu görünüyor, ama çocuğa kalıcı zarar vermesi beklenmiyor.

Yine de daha önce hiç nöbet geçirmemiş bir çocukta ilk nöbet acil değerlendirme gerektiriyor; 112'yi ara. O anda en çok işine yarayacak şey numarayı hatırlamak; gerisini ekip yürütür. Çoğu çocuk bir hafta içinde eski oyuncu hâline dönüyor.

Doktora ne zaman

Nöbet geçirdiyse 112'yi ara. Aşağıdakilerden biri varsa da bekleme, hekime ulaş.

• Çok uykuluysa, zor uyanıyorsa ya da her zamanki gibi tepki vermiyorsa
• Sıvı almayı reddediyorsa, bezi çok seyrek ıslanıyorsa ya da ağlarken gözyaşı gelmiyorsa
• Nefes almakta zorlanıyorsa, çok hızlı soluyorsa ya da cildi, dudakları soluk, mavimsi veya gri görünüyorsa
• Döküntünün üstüne cam bardak bastırıldığında solmuyorsa ya da döküntü su toplayıp yaraya dönüşüyorsa
• Ateş beş gün ya da daha uzun sürdüyse
• Üç aydan küçük bir bebekte ateş varsa
• Senin ya da çocuğunun bağışıklığı zayıfsa ve altıncı hastalığı olan biriyle temas olduysa

İlaç ve tedavi kararlarını muayene eden hekim verir.

Sık sorulanlar

6. hastalık nedir, belirtileri nelerdir?

Altıncı hastalık, çoğunlukla 6 ay ile 2 yaş arasında görülen viral bir enfeksiyondur. Birkaç gün süren yüksek ateşin ardından, ateş düşerken gövdede pembe bir döküntü çıkar. Bebek huysuzlaşabilir, iştahı azalabilir.

6. hastalık döküntüsü kaç gün sürer?

Birkaç saatten birkaç güne kadar sürer; genellikle 1 ile 4 gün içinde kendiliğinden kaybolur. Kaşındırmadığı için ayrı bir tedavi gerekmez.

Altıncı hastalık bulaşıcı mı?

Evet, öksürük ve hapşırıkla yayılan damlacıklarla bulaşır. En bulaşıcı dönem ateşli günlerdir. Çocuk 24 saat ateşsiz kaldıysa kreşe dönebilir; döküntünün geçmesini beklemek gerekmez.

Altıncı hastalık ikinci kez geçirilir mi?

Seyrek. Bir kez geçiren çocuk kalıcı bağışıklık kazanabilir.

Altıncı hastalık nasıl iyileşir?

Sebebi virüs olduğu için antibiyotik işe yaramaz. Çocuk dinlenir, bol sıvı alır; ateş düşürücü gerekirse türünü ve miktarını hekim belirler. Çoğu çocuk bir hafta içinde toparlar.